فصیح الدین احمد خوافی
فصيح الدين احمد خوافي مشهور به فصيح در سال 777در خانواده جلال الدين محمد خوافي كه از ديوانيان ديوان استيفاي تيموريان ، بوددر هرات به دنيا آمد و منشي گري و خطاطي را نزد پدر آموخت و آغاز ،به شاعري در او شكوفا شد . او كه از سن نوجواني شغل ديواني را آغاز كرده بود ، از سال 818 از خدمت در ديوان علاءالدين علي ترخاني به ديوان شاهرخ بهادر و بايسنقر ميرزا منتقل شدو تا سال 836 به كار خود ادامه داد .در آن سال وي مورد خشم سلطان شاهرخ و همسرش گوهر شاد خانم قرار گرفت و محبوس شد. تا اينكه در سال 845آزاد و كتاب تاريخي خود را تحت عنوان «مجمل فصيحي »را به رشته تحرير در آورده و به سلطان تقديم كرد و اندكي بعد در گذشت.
گروه : علوم انساني
رشته : تاريخ
اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : خاندان فصيح الدين احمد خوافي اصلا از خواف خراسان بوده اند اما در زمان تولد فصيح ،در هرات مي زيستند از اين رو فصيح در كتابش ،خود را هروي مي داند.پدرش جلال الدين نيز در هرات شغلي ديواني داشت و درسال 796وفات يافت.
تحصيلات رسمي و حرفه اي : فصيح الدين احمد خوافي پس از آموختن فنون ديواني از جمله ترسل؟؟؟ وخوشنويسي در نزد پدر ، عهد ه دار خدمات ديواني شد.
وقايع ميانسالي : فصيح الدين احمد خوافي همانند پدر خود از نوجواني به خدمات ديواني مشغول شد، او در سال 807 پس از جلوس شاهرخ بجاي امير تيمور گوركاني در خراسان ، به همراه سه تن از امراي ديگر مامور تحويل گرفتن خزانه خاصه شاهرخ در سمرقند بود ، شد. وي در اين هنگام سي ساله بود . وي درهمان سال براي ماموريتي اداري به زاوه سفر كرد . از سال 818 هجري قمري از خدمت در ديوان علاءالدين علي ترخان به ملازمت ديوان شاهرخ در آمد و در عين حال در دربار بايسنقر پسر شاهرخ نيز مشغول بود . اما در سال 836 معزول و محبوس شد تا اينكه در سال 845 آزاد ودوباره استخدام شد و مدتي بعد درگذشت .
زمان و علت فوت : بعد از سال 845 از فصيح الدين احمد خوافي كه در آن زمان 68 ساله بود خبري در دست نيست . بعيد نيست كه فوت او هم در نزديكي همين سال بوده باشد. زيرا كتاب وي باخبر بار يافتن وي به حضور سلطان شاهرخ در سال مذكور پايان يافته است . چرا كه بعيد است كه از اين در تكميل رساله نامه خود كه البته با حوادث مهم 5 سال آخر سلطنت سلطان شاهرخ ( تا سال 850) مقارن گشته بود ،دريغ مي كرد
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : فصيح الدين احمد خوافي بعنوان كار گزار امور ديواني در خدمت وابسته گان قسمت مركزي تيموريان ،يكي از مامورين تحويل گرفتن خزانه خاصه شاهرخ در سمرقند و رئيس ماليات و محاسب خزانه دولتي (807)،كارگزار ديوان علاءالدين علي ترخان (تا سال 818 ه .ق)كارگزار و مقامات؟؟؟؟ديوان شاهرخ و بايسنقر (836-818) در درگاه تيموريان مشغول به كار بوده است.همه عمر وي به خدمت در ديوان استيفاي سپري شده است.
ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره : فصيح الدين احمد خوافي شاعر بود و در شعر خود ،كه نمونه هايي از آن را در كتاب خود ثبت نموده است ،به « فصيح » تخلص مي كرده است .
--------------------------------------------------------------------------------
آثار :
1 مجمل فصيحي
ويژگي اثر : كتابي است شامل وقايع نگاري سالنگارانه كه با رعايت اختصار از كتابهاي موثق دست چين شده است يا از يادداشتهاي مولف از وقايعي كه به چشم ديده است .اين كتاب در يك مقدمه و در دومقاله و خاتمه تنظيم شده است بدين شرح مقدمه از هبوط آدم تا ولادت پيغامبر اسلام ،مقاله اول از ولادت پيغامبر تا زمان هجرت ،مقاله سوم از آغاز هجرت تا پايان سال 845 ه.ق خاتمه كتاب نيز درباره برخي احوال هرات در سالهاي پيش از هجرت است . روش تاريخ نگاري فصيح آن است كه هر ضرر را با كمترين كلمات به كوتاه ترين شكل در ضمن وقايع هر سال ضبط كند و بنا بر اين عبارات منشيانه در آن بسيار كم و نادر است . اما كتاب از حيث جمع آوري اخبار و اشتمال بر اطلاعات بسيار و آساني يافتن آنها را ،اثري سودمند است . نشر كتاب ساده و خلاصه و گاهي همراه با اشعاري فارسي و عربي است و فقط ديباچه اي شاعران ياد شده است . فصيحي كتاب خودرا در 15 ذيحجه 845 به سلطان شاهرخ بهادر تقديم كرده است .
--------------------------------------------------------------------------------
منابع :
1صفا ،تاريخ ادبيات در ايران ،ج 4 ،ص 4962نفيسي ،تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسي ،ج 1 ،ص 238
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
